Motywy baśniowe
Baśnie od zawsze nas zachwycają i sprawiają, że umiemy podzielić świat na „dobry” i „zły”. Rola baśni to upraszczanie świata. Dzieje się to za sprawą utrwalania pewnych wzorców i powtarzalności określonych schematów. Wystarczy spojrzeć na baśnie spisane przez różnych autorów, pochodzące z różnych stron świata, by dostrzec pewne cechy wspólne. Baśnie, mimo różnic kulturowych zazwyczaj budowane są w oparciu o charakterystyczne i bardzo podobne motywy.
Czym jest motyw?
Najkrócej mówiąc jest cząstką kompozycyjną utworu literackiego; obiegowym schematem tematycznym żyjącym w tradycji kulturalnej.
Motywy mają to do siebie, że możemy je odnaleźć w dziełach, pochodzących z różnych miejsc, nie powiązanych ze sobą w sposób jednoznaczny. Możemy uznać, że „wędrują”.
Czym zatem dokładnie jest motyw wędrowny?
Jest to motyw występujący, powtarzający się w literaturze ludowej różnych narodów.
Motywy wędrowne najczęściej spotykane są w baśniach. I takimi motywami są najczęściej:
- brzydkie, leniwe i złe przyrodnie siostry,
- dobra, pracowita i piękna pasierbica,
- dobra wróżka,
- naiwne i nieposłuszne dziecko,
- pozorna śmierć – sen,
- siedmiomilowe buty,
- „trzy razy”,
- „tyci człowieczek”,
- zaznaczanie powrotnej drogi,
- zły i podstępy wilk,
- zła macocha,
A gdzie najczęściej spotykane są najpopularniejsze motywy baśniowe?Jak często powtarzają się w baśniach z różnych krajów?
Motyw „złej macochy” odnaleźć możemy:
- w „Kopciuszku” braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Kopciuszku, czyli pantofelku z popielniczki” Charlesa Perrault’a
- w „Królewnie Śnieżce”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Pani Zamieci”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- we „Wróżkach”Charlesa Perrault’a.
Motyw „leniwych oraz brzydkich i złych sióstr”:
- w „Kopciuszku” braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Kopciuszku, czyli pantofelku z popielniczki” Charlesa Perrault’a
- w „Królewnie Śnieżce”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Pani Zamieci”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- we „Wróżkach”Charlesa Perrault’a.
Motyw „dobrej i pięknej a przy tym pracowitej pasierbicy”:
- w „Kopciuszku” braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Kopciuszku, czyli pantofelku z popielniczki” Charlesa Perrault’a
- w „Królewnie Śnieżce”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Pani Zamieci”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- we „Wróżkach”Charlesa Perrault’a.
Motyw „dobrej wróżki”:
- w „Kopciuszku, czyli pantofelku z popielniczki” Charlesa Perrault’a,
- w „Śpiącej Królewnie” Charlesa Perrault’a,
- we „Wróżkach” Charlesa Perraulta.
Motyw „złego i podstępnego wilka”:
- w „Małym Czerwonym Kapturku”Charlesa Perrault’a
- i w baśni „O wilku i siedmiu koźlątkach” braci Jacoba i Wilhelma Grimm.
Motyw „trzech razy”:
- w „Kopciuszku” braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Kopciuszku, czyli pantofelku z popielniczki” Charlesa Perrault’a
- w „Królewnie Śnieżce”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Imć kot, czyli kot w butach”Charlesa Perrault’a
- w baśni „O wilku i siedmiu koźlątkach” braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Paluszku”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Paluszku”Charlesa Perrault’a
- w „Pani Zamieci”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Świniopasie”Hansa Chrystiana Andersen’a.
Motyw „naiwnego i nieposłusznego dziecka”:
- w „Królewnie Śnieżce”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Małym Czerwonym Kapturku”Charlesa Perrault’a,
- w baśni „O wilku i siedmiu koźlątkach” braci Jacoba i Wilhelma Grimm.
Motyw „tyciego człowieczka”:
- w „Calineczce”Hansa Chrystiana Andersen’a,
- w „Paluszku”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Paluszku”Charlesa Perrault’a.
Motyw siedmiomilowych butów
- w „Paluszku”Charlesa Perrault’a.
Motyw „pozornej śmierci – snu”:
- w „Królewnie Śnieżce”braci Jacoba i Wilhelma Grimm,
- w „Śpiącej Królewnie” Charlesa Perrault’a.
Motyw „zaznaczania powrotnej drogi”:
- w „Paluszku”Charlesa Perrault’a,
- w „Jasiu i Małgosi”braci Jacoba i Wilhelma Grimm.